Cửa Hàng Giày Dép Bán Nhiều Mẫu Lãi Ít: Sửa 3 Điểm Đang Rò Tiền
Cửa hàng giày dép thường có một căn bệnh chung: mẫu nhiều, size nhiều, tồn kho nhiều, và lợi nhuận mỏng. Đây là mô hình kinh doanh mà tiền nằm ở kho chứ không nằm trên kệ, nên ba chỗ bị rò tiền thường bị bỏ qua: một chiếc giày nằm im giá trị 300 nghìn nhưng chiếm chỗ của bảy mẫu bán nhanh; một đôi size 39 tồn từ mùa trước vẫn nằm đó; và mỗi đơn khách phải chờ người thợ đi tìm size trong kho. Ba việc dưới đây sửa đúng ba chỗ đó, và không việc nào đòi hỏi thêm mặt hàng.
1. Size là hàng hóa, không phải chi tiết kỹ thuật
Ở cửa hàng giày dép, mỗi mẫu tồn tại thành nhiều mã hàng riêng: giày thể thao size 39 màu đen là một mã, size 40 màu đen là một mã khác. Khi cửa hàng đếm tồn theo mẫu, nó đang đếm sai — và đếm sai theo hướng tích cực, tức tưởng là còn hàng. Hai hậu quả: mua thêm hàng không cần, và bán ra một mẫu size hạn chế bằng giá phải giảm. Quy tắc cần áp dụng là mọi mã hàng đều là mã size đầy đủ, và báo cáo tồn kho phải theo mã chứ không theo mẫu.
Cách quản lý size như một trục độc lập, kèm ảnh hưởng trực tiếp lên doanh thu và trải nghiệm khách, được nêu ở bài quản lý size giày dép.
2. Kho phải trả lời được ba câu hỏi, không phải bao nhiêu câu hỏi
Kho giày dép bị rối không phải vì nhiều hàng, mà vì không ai biết cái gì đang ở đâu. Ba câu hỏi phải trả lời được trong một lần nhìn: hàng nào bán nhanh nhất, hàng nào đang đứng yên, và hàng nào đang chiếm chỗ mà không bán được. Khi kho được chia theo vị trí và mỗi mẫu có một vị trí cố định, nhân viên mới lấy đúng size đầu tiên, không phải thứ hai — và khách không phải chờ thợ đi tìm.
Bố cục kho và cách sắp xếp để vừa tiết kiệm chỗ vừa tạo cảm giác cửa hàng gọn được trình bày ở bài bố cục kho giày dép thông minh và bài sắp xếp kho giày dép gọn gàng.
3. Giá bán lẻ và giá bán sỉ phải khác nhau theo mã, không theo cảm xúc
Cửa hàng giày dép có hai loại khách: khách mua một đôi để đi, và khách mua nhiều để bán lại. Nếu cả hai giá đều do người quyết định lúc chốt, tiệm sẽ cho đi lợi nhuận ở một trong hai đầu. Ba thứ cần chốt trước: giá bán lẻ theo mẫu, mức chiết khấu theo số lượng, và quy tắc riêng cho hàng tồn quá 90 ngày. Khi giá chiết khấu nằm trên bảng tính sẵn, người bán không phải nhớ, và khách lớn nhận được điều nhất quán.
Cách tổ chức quy trình bán lẻ chuyên nghiệp cho cửa hàng giày dép được mô tả ở bài bứt phá doanh thu cửa hàng giày dép và bài vận hành cửa hàng giày dép.
4. Tồn theo ngày, không chỉ theo số lượng
Một mẫu giày nhập tháng ba tồn đến tháng chín vẫn là "còn hàng" trong báo cáo hiện tại, nhưng về mặt tiền nó đã là vốn chết. Báo cáo tồn kho nên tách hai nhóm: nhóm đang chạy và nhóm đang đứng yên. Nhóm đứng yên là nơi quyết định giảm giá hay thanh lý, và nó nên là một báo cáo riêng đọc mỗi tuần, không phải một dòng phụ trong báo cáo tồn tổng. Thêm trường "ngày nhập gần nhất" cho từng mã là thay đổi nhỏ nhất nhưng đem lại hiệu quả lớn nhất trong nhóm này.
Cách xây dựng báo cáo tồn kho theo nhóm bán nhanh và nhóm đứng yên được trình bày ở bài kiểm soát hàng tồn kho giày dép.
5. Mua phần mềm theo câu hỏi, không theo danh sách tính năng
Khi so hai phần mềm bán hàng cho cửa hàng giày dép, tiêu chí duy nhất đáng hỏi là: người bán có tìm thấy đúng size trong kho trong vòng ba mươi giây không, và có biết ngay hàng nào đang đứng yên không. Nếu cả hai phần mềm đều trả lời được hai câu đó, chênh lệch về giá là thứ quyết định. Nếu một phần mềm không trả lời được câu hỏi về size, thì nó không phải phần mềm cho cửa hàng giày dép, dù có bao nhiêu tính năng khác.
Bộ tiêu chí đánh giá trước khi mua được nêu ở bài lên kế hoạch chi tiết mua phần mềm quản lý cửa hàng giày dép và bài hệ thống quản lý cửa hàng giày dép.
Bảng tổng hợp: ba chỗ rò tiền và cách sửa
| Chỗ rò tiền | Biểu hiện | Cách sửa |
|---|---|---|
| Đếm tồn theo mẫu | Tưởng còn hàng, mua thêm, bán phá giá size hạn chế | Mỗi size là một mã hàng riêng |
| Kho không gắn vị trí | Thợ đi tìm size, khách chờ | Gắn vị trí cố định cho từng mẫu |
| Giá lẻ và sỉ quyết lúc chốt | Lợi nhuận chảy ở một đầu | Bảng giá chiết khấu theo số lượng |
| Không có ngày nhập | Tồn 6 tháng vẫn "còn hàng" | Trường ngày nhập gần nhất cho từng mã |
Câu hỏi thường gặp
Có cần thuê kho riêng cho cửa hàng giày dép không?
Không, ít nhất khi quy mô dưới vài trăm mã. Việc cần làm trước là mã hàng theo size, vị trí cố định, và báo cáo tồn theo nhóm đứng yên. Ba việc đó thường đủ để kho hiện tại chịu được tải thêm một năm.
Nên giảm giá hay thanh lý hàng tồn lâu?
Với hàng tồn quá 90 ngày, mốc 90 ngày nên là điểm khởi động quyết định, không phải mốc tuyệt đối. Hàng còn dùng được và còn bán được trên kênh online thì giảm giá theo bậc thang; hàng hỏng, sai mẫu, hoặc mẫu đã bị thay thế thì thanh lý ngay. Quy tắc này nên viết ra bảng, không để ở đầu ngón tay người bán.
Bao nhiêu mẫu thì đủ cho một cửa hàng giày dép?
Số mẫu tối thiểu nên đủ để có 3–4 size bán chạy cho mỗi nhóm khách chính. Nếu một mẫu chỉ có đúng một size còn hàng, cửa hàng đang ôm hàng không bán được chứ không phải đang có hàng lựa chọn.
Kết luận
Ba chỗ rò tiền của cửa hàng giày dép không nằm ở chỗ bán nhiều hơn, mà ở chỗ tồn sai, tồn lâu, và tìm size chậm. Ba việc làm được tuần này: tách mã hàng theo size, ghi ngày nhập cho từng mã, và dán một bảng vị trí kho để người thợ lấy đúng size ngay lần đầu. Chi phí gần như bằng không, còn lợi nhuận thu hẹp được là do mỗi mẫu bán chậm đang nằm âm thầm trong kho.
Nguồn ảnh: Wikimedia Commons — tác giả Rakoon, giấy phép CC0.